Kapak Fotoğrafı: Bülent Ergün Erol

Paylaş
Tüm Sayılar      2022      Sayı 207 – Eylül 2022      Hüseyin Rahmi Gürpınar doğumunun 158. yılında Meyhanede Hanımlar adlı eserinden uyarlanan okuma tiyatrosuyla Heybeliada’da anıldı.

Hüseyin Rahmi Gürpınar doğumunun 158. yılında Meyhanede Hanımlar adlı eserinden uyarlanan okuma tiyatrosuyla Heybeliada’da anıldı.


Heybeliada Halk Kütüphanesini Koruma Derneği tarafından düzenlenen Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı anma etkinliği, 20 Ağustos 2022 Cumartesi günü İnönü Evi Müzesi bahçesinde gerçekleştirildi.

Derneğin çalışmalarının tanıtıldığı açılış konuşmasında Hüseyin Rahmi’nin Heybeliada’yla ilişkisinden söz edildi. Yaşamının son 31 yılını Heybeliada’da geçiren ve mezarı da burada olan yazarın metruk halde bırakılan 110 yıllık tarihî köşkünün bir an önce kurtarılarak müze olarak açılması talebi dile getirildi. Bu amaçla change.org’da başlatılan  “Heybeliada Hüseyin Rahmi Gürpınar Evi Müze Olarak Açılsın!” başlıklı kampanyada, on bir bini aşkın imza toplanılmış durumda.

Okuma tiyatrosuna geçilmeden önce Hüseyin Rahmi edebiyatının temel özelliklerine de değinilerek Meyhanede Hanımlar adlı eseri kısaca tanıtıldı.

Adalılar’ın yanı sıra İstanbul’dan gelen edebiyat severlerin de katıldığı yaklaşık 100 kişilik izleyici grubu, Adalı gönüllülerin uyarlayıp okuma tiyatrosu olarak seslendirdikleri Meyhanede Hanımlar’ı ilgiyle izledi.

 

Hüseyin Rahmi Gürpınar ve Meyhanede Hanımlar

Hüseyin Rahmi Gürpınar edebiyatın hemen her türünde eserler vermiştir. Aralarında Mürebbiye, Şıpsevdi, Kuyruklu Yıldız Altında Bir İzdivaç, Gulyabani, Hakka Sığındık gibi eserlerin de bulunduğu çok sayıda romana imza atan yazar, Kokotlar Mektebi’nde Heybeliada’daki yaşamını anlatır, Sevda Peşinde ve Tebessüm-i Elem romanlarında yine Ada vardır. Özellikle sosyal sorunları, bâtıl inançları, aile geçimsizliklerini, yüzeyde kalan Batılılaşmaları konu edinen eserlerinde gözlemlerinden hareket ederek eski İstanbul’un gündelik hayatından çok canlı sahneler yansıtmış; çokluk halk çevrelerinden seçtiği kişileri büyük bir ustalıkla konuşturmuştur.

Okuma tiyatrosuna uyarlanan 1924 tarihli Meyhanede Hanımlar adlı eserini evlerde, kafes arkasında yaşayan kadınların dışarıya açılarak sokağa çıktığı, erkeklerle birlikte sosyal hayatta, toplum içinde görünmeye başladığı ilk yıllarda yazmıştır.

Romandan çok uzun hikâye sayılabilecek bu esere konu olan içki yasağı, yani Men-i Müskirat kanunu, I. Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından 14 Eylül 1920 tarihinde çıkarılmış, yaklaşık 4 yıl uygulandıktan sonra 9 Nisan 1924’te kaldırılmıştır.

Kitapta kadınların özgürlük kavramına bakışıyla geleneksel anlayışın çatışması bir meyhane atmosferinde, Hüseyin Rahmi’nin mizahî kalemiyle, ağırlıklı olarak konuşmalar üzerinden aktarılıyor.

Hüseyin Rahmi kadın meselesini öne çıkaran, karakterlerini kadınlardan seçen yazarların başında gelmektedir. Gelin-kaynana çatışmaları vazgeçemediği konulardan biridir. Toplumdaki eşitsizliği, adaletsizliği, iki yüzlülüğü, eserlerindeki kadın karakterler üzerinden gözler önüne sermeye çalışmıştır. Bu mücadelede de kadınların yanında saf tutar. Örneğin bu eserini kaleme aldığı dönemde bir yandan kadın hakları savunucusu ve yazar Nezihe Muhiddin’i kamuoyu önünde desteklemiş, bir yandan da dönemin feminist dergisi Kadın Yolu’na yazılar yazmıştır.

Hüseyin Rahmi’yi keşfetmeye devam ediyoruz…

Ayşe Sarısayın

(Heybeliada Halk Kütüphanesini Korum Derneği)


Yayınlanma Tarihi: 06 Eylül 2022  /  Son Güncellenme: 06 Eylül 2022


Bu yazı hakkında yazarımıza ve editörlerimize iletmek istedikleriniz mi var?
Aşağıdaki formu kullanarak kendisine ulaşabilirsiniz.
(Bu formdaki bilgiler, yazarımız ve editörlerimizin mail adreslerine iletilecektir.)


Çerezleri Yönetin!

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.

Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.