Kapak Fotoğrafı: Bülent Ergün Erol

Paylaş
Tüm Sayılar      2022      Sayı 207 – Eylül 2022      Adalar Vakfı UNDP/GEF Mercan Projesine Destek Veriyor – Marmara Adası’nın Saklı Hazineleri: Altın Mercan Savalia Savaglia

Adalar Vakfı UNDP/GEF Mercan Projesine Destek Veriyor – Marmara Adası’nın Saklı Hazineleri: Altın Mercan Savalia Savaglia


Çanakkale Sualtı Spor Kulübü Derneği idari yürütücülüğünde, koordinatörlüğü Biyolog Simge Özalp tarafından UNDP Türkiye himayesinde gerçekleştirilen GEF küçük destek proje değerlendirmelerinde “Türkiye Kıyıları Mercan Resif Deniz Doğa Alanlarını Geliştirme, Koruma, İzleme ve Yönetimi” adlı proje başarılı bulunmuş ve desteklenmeye değer görülmüştür. Proje kapsamında Bozcaada ve Marmara Adası’nda dağılım gösteren nesli tehlike altındaki mercan türlerinin yaşam alanları incelenecek. Çalışmalar sonunda Türkiye mercan fauna envanterine önemli katkılar yapılması ve 2030 yılında ülkemiz kıyılarında %30 deniz koruma alanı hedeflerine ulaşılması yer alıyor.

Türkiye denizleri her geçen gün kıyılarında dağılım gösteren mercanlara daha fazla önem veriyor. Yeni keşifler ve projeler mercanların önemini ortaya koyarak farkındalığı yükseltmeye çalışıyor. Bozcaada ve Marmara Adası özelinde gerçekleştirilen yeni mercan projesi UNDP Türkiye himayesinde desteklenmeye değer görülmüştür. Proje kapsamında Bozcaada’da yaşam süren nesli tehlike altındaki taş mercan Cladocora caespitosa ve derin karanlıkların gizemli canlısı, “deniz ağacı” olarak kitaplara konu olmuş nesli tehlike altındaki altın mercan Savalia savaglia incelenecek. Yüksek hassasiyet gerektiren canlıların ağ atım ve çapa faaliyetlerinden korunmaları hedefleniyor.

Marmara Adası Hayırsız Adacık mercan habitatları konuşuyor. Seslerine kulak verin. Marmara Denizi çevresinde yoğun dağılım gösteren Savalia savaglia mercan toplulukları birçok deniz canlısı için barınma, beslenme ve üreme alanı teşkil ediyor. Bu kapsamda sadece IUCN kırmızı listede hassas korunan türler kapsamında olması değil, diğer deniz canlılarına ev olmaları bakımından da önemli görülen S. savaglia yaşam alanlarının acil eylem planları doğrultusunda sürdürülebilir sağlıklı yaşama kazandırılması ve içerdikleri denizel biyoçeşitliliğin korunması gerekiyor. Önceki yıllarda ağ atım faaliyetleri sonrasında Hayırsız Adacık mevkiinde yaşam süren yetişkin S. savaglia kolonileri tarumar edilmişti. Bu sebeple hassasiyet yükseltilmiş durumda.

Proje çalışmalarında Bozcaada ve Marmara Adası’nda mercanlar üzerine atılan balık ağlarının ve çapaların öldürdüğü kolonilere odaklanılıyor. Bu kapsamda balıkçıları destekleyici uygulamaların da yapılması planlanmıştır. Nesli tehlike altındaki türlerin oluşturduğu bazı habitatlar ülkemiz kıyılarında son yıllarda keşfedildi. Bunlardan ilki Akdeniz orijinli Cladocora caespitosa’nın yoğun dağılım gösterdiği Bozcaada resifleri. Bir diğeri Marmara Adası Hayırsız adacık mevkiinde yaşam süren ve aynı zamanda “deniz ağacı” olarak da isimlendirilen altın mercan Savalia savaglia.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Deniz Teknolojileri Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi Doç. Dr. H. Barış Özalp’in bilim danışmanı olarak görev aldığı,

Birleşmiş Millet Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu ve MAVA ortaklığında çağrıya çıkılan proje çalışmasının odak alanı Biyoçeşitlilik.

Türlerin oluşturduğu zengin fasiyesler sebebiyle mercanların dağılım gösterdiği bölgelerdeki diğer denizel canlıların barınma, beslenme ve üreme adaptasyonları karşılanıyor.  Yüksek biyoçeşitlilik içeren bu alanların hassasiyetinden dolaytı türler üzerinde önemlerinin ortaya koyulacağı faaliyetler planlanıyor. Mercan resiflerinin dışında açık suda avcılık yapan küçük balıkçılara da destek olunması amacıyla derin su ahtapot resifleri, sualtında mercan transplantasyonu ve seramik prototip Cladocora gibi yan faaliyetler planlanıyor. Proje destekçileri arasında Türk Deniz Araştırmaları Vakfı (TÜDAV), Adalar Vakfı ve Sualtı Fotoğrafçıları ve Filmcileri Derneği (SUFOD) yer alıyor.

Proje Bilim Danışmanı Dr. Özalp’un yaptığı açıklamada; “Aşırı balıkçılık faaliyetlerinin etkisi altında olan, iklimsel değişimlerin de olumsuz etkilediği ve aynı zamanda hassas olarak rapor edilen mercan resifleri son yıllarda birçok denizel ve okyanus kıyı bölgesinde ve açık sularda koruma altına alınmaktadır. Mercanlar, deniz canlıları için temel barınma, beslenme ve üreme alanları oluşturduklarından korunmaları yönünde küresel boyutta uluslararası anlaşmalar bulunmaktadır. Dünya üzerinde özellikle Akdeniz’de koruma altında olan ve IUCN kırmızı listelerinde nesli tehlike altındaki mercan türleri listesinde yer alan taş mercan Cladocora caespitosa ve altın mercan Savalia savaglia habitatlarını konu alan proje, aynı zamanda Türkiye’nin ikinci UNDP Türkiye destekli mercan resif projesi niteliğinde olup Türkiye Mercan Faunası’na bilimsel katkılar yapılması planlanmıştır” denildi.

Türkiye kıyılarında son yıllarda yapılan sualtı araştırmaları ve ortaya çıkarılan mercan alanları, denizlerimizin ne derece zengin doğal yaşama sahip olduğunu gösteriyor. Türler üzerindeki hassasiyeti arttırmalı ve mercan kolonileri çevresinde çapa atan veya ağ atan balıkçılarımızı bilgilendirmeliyiz. Bu denizler hepimizin. Birçok deniz canlısına yuva görevi üstlenen mercan resif deniz doğa alanlarımızı yok olmadan önce kurtarmalıyız.


Yayınlanma Tarihi: 06 Eylül 2022  /  Son Güncellenme: 07 Eylül 2022


Bu yazı hakkında yazarımıza ve editörlerimize iletmek istedikleriniz mi var?
Aşağıdaki formu kullanarak kendisine ulaşabilirsiniz.
(Bu formdaki bilgiler, yazarımız ve editörlerimizin mail adreslerine iletilecektir.)


Çerezleri Yönetin!

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.

Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.