Paylaş
Tüm Sayılar      2026      Sayı 256 – Ekim 2026      Agos’un Doğduğu Ada

Agos’un Doğduğu Ada


Kınalıada Hrant Dink Children's Park

Hrant Dink’in Kınalıada’sı: Bir vapur, bir yaz sohbeti ve adını taşıyan park

Vapur Kınalıada’ya yanaşırken kıyıdaki o kınaya çalan kızıllık çarpar önce gözünüze. İstanbul’a en yakın, Adalar’ın -Sedef’ten sonra- en küçüğü burası işte; Bizans’ın deyişiyle Proti. İskeleden sahile doğru azıcık yürüyünce martı çığlıkları çocuk seslerine karışır zaten. Hemen orada, denize bakan ufak bir park var. Tabelasında bir isim: Hrant Dink.

Tabelayı okuyan çoğu kişi o adı gazete manşetlerinden hatırlar. Oysa bu adanın hatırladığı başka bir Hrant var: çocukları denize getiren genç bir kamp yöneticisi, sandalıyla balığa çıkan bir yazlıkçı ve bir yaz günü, burada, bir gazetenin adını koyan bir adam.

Malatya’dan gelen çocuk

Hikâye 15 Eylül 1954’te Malatya’da başlar. Hrant beş yaşındayken ailesi İstanbul’a taşınır. Kısa süre sonra anne ve babası ayrılınca Hrant ve kardeşleri Gedikpaşa’daki Ermeni Protestan Kilisesi’nin çocuk yuvasına yatılı olarak verilir. Onun çocukluğu, kalabalık yatakhanelerde ve okul koridorlarında geçen bir yuva çocukluğudur.

Yazları ise başka bir yerde geçer: Tuzla’daki Ermeni çocuk kampında. Yuvanın çocukları yazı orada, denizin kıyısında geçirir. Hrant yıllar içinde kampın çocuğu olmaktan çıkıp kampın ağabeyi, sonra da yöneticisi olacaktır.

Çocuklarla Kınalıada’ya

Kınalıada’nın Hrant’la ilk tanışması da bu çocuklar sayesinde olur. Kampta onunla birlikte büyüyenlerden Selahattin Ünsal, yöneticilik yıllarını şöyle anlatır:

“Onları alır Kınalıada’ya denize götürürdü. Akşamları onlara mangal yapardı, yemekten sonra piyanonun başına geçer çocuklara Ermenice, Türkçe şarkılar çalıp söylerdi.”

Bu sahneyi gözünüzün önüne getirmek zor değil: vapurun güvertesinde bir avuç heyecanlı çocuk, önlerinde kızıl kayalıklarıyla yaklaşan ada ve başlarında, onları sayıp duran genç bir adam. Kınalıada o yıllarda da Türkiyeli Ermeni toplumunun en sevdiği sayfiye yerlerinden biridir. Adanın yazları, kilisesi, köşkleri ve kalabalık iskelesiyle ayrı bir canlılık taşır.

Erguvanlar ve Rakel

Kamp, Hrant’a hayat arkadaşını da verir. Rakel Yağbasan kampa çocuk yaşta gelmiştir ve ikisi orada birlikte büyür. Rakel’in Hrant’a gönlünü kaptırdığı an, yine bir vapurda geçer. Ersin Kalkan’ın Hürriyet’te aktardığına göre vapur Beykoz iskelesine yanaşırken Hrant birden kollarını iki yana açar ve “İşte bunlar erguvanlar!” diye haykırır. Baharı karşılayan bu coşku, Rakel’in aklında hep kalacaktır.

İkisi 1970’lerin ortasında, büyüdükleri Tuzla kampında evlenir. Delal, Arat ve Sera adında üç çocukları olur.

Zoolojiden felsefeye, kitapçıdan gazeteye

Hrant’ın merakı tek bir alana sığmaz. İstanbul Üniversitesi’nde önce zooloji, ardından felsefe okur. Biri canlılar dünyasını gözlemlemeyi, diğeri soru sormayı öğretir. 1979’da kardeşleriyle birlikte Bakırköy’de “Beyaz Adam” adlı bir kitapçı açar. Dükkân zamanla birkaç şubeye ve küçük bir yayınevine dönüşür. 1990’larda Ermenice yayımlanan Marmara gazetesinde kitap değerlendirmeleri yazmaya başlar. Kitapların arasında geçen bu yıllar, onu yavaş yavaş gazeteciliğe taşır.

1995 yazı: “Bir çocuğumuz daha olsun”

Hikâyenin Kınalıada’daki en güzel sahnesi 1995 yazında yaşanır. Ersin Kalkan’ın Hürriyet’te aktardığı anlatıya göre Hrant, adada bir yaz günü Rakel’e dönüp şöyle der:

“Bir çocuğumuz daha olsun istiyorum.”

Üç çocuk annesi Rakel’in cevabı kısa ve nettir: “Delirdin mi?” Hrant geri adım atmaz: “Evet, bir tane daha olsun. Adını da Agos koyarız.” Sonra gülerek asıl niyetini açıklar: Bu çocuk bir gazete olacaktır. Türkçe ve Ermenice yayımlanacak, derdini daha çok insana anlatabilecek bir gazete.

Rakel’in cevabı, bir gazetenin alabileceği en kısa onaydır: “İşte ona varım.”

Agos, Ermenicede “karık” demektir; toprağa tohum atılmadan önce sabanın açtığı iz. Kınalıada’da bir yaz sohbetinde konan bu isim, birkaç ay sonra gerçek olur: 5 Nisan 1996’da Agos’un ilk sayısı yayımlanır. Hrant Dink, gazetenin kurucusu ve genel yayın yönetmeni olarak on bir yıl boyunca bu karığı sürdür.

Denizde bir sandal

Gazetenin yoğun temposu içinde bile yazlar Kınalıada’ya aittir. Hrant Dink’i tanıyanlar, adada küçük bir sandalla denize açılıp balık tutmanın onun en sevdiği uğraşlardan biri olduğunu anlatır. Yazı masasından ve toplantılardan uzakta, oltanın ucunda sabırla bekleyen bir adam.

Hrant Dink 19 Ocak 2007’de hayatını kaybetti. Kınalıada’nın hafızasında ise o sandal, o yazlar ve çocukları denize getiren genç adam kaldı.

Sahildeki park

Adalar Belediye Meclisi, 7 Haziran 2010’da aldığı kararla Kınalıada sahilindeki çocuk parkına Hrant Dink’in adını verdi. Park, 11 Eylül 2010’da eşi Rakel Dink’in de katıldığı bir törenle açıldı. Tabelada şu yazıyordu: “Adalar Belediyesi Gazeteci Hrant Dink Parkı.”

Tarihler burada küçük bir tesadüf saklar. Eylül ayında doğan bir adamın adı, yine bir Eylül ayında, çocuklarla denize geldiği adanın sahiline yazıldı. Bir zamanlar kamp çocuklarını bu sulara getiren adamın adı, şimdi adanın çocuklarının oyun oynadığı bir parkta yaşıyor.

Park, o günden bu yana adanın gündelik hayatının bir parçası. Ağustos 2025’te parka yeni LED aydınlatma yapıldı. Artık yaz akşamlarında, güneş battıktan sonra da çocuk sesleri eksik olmuyor.

Karığın izi

Kınalıada’dan dönüş vapuruna binmeden önce parka bir kez daha bakın. Koşturan çocuklar, oyun alanı, arkada deniz. Bir zamanlar Hrant’ın çocukları getirdiği deniz, sandalıyla açıldığı deniz, bir yaz günü Agos’un adının konduğu adanın denizi. Hrant’ın yaşam izlerini de görmeye çalışın.

Bir insanı anlatmanın birçok yolu var. Bazen en iyisi, onu sevdiği bir yerde aramaktır. Bir gazeteciyi yazılarıyla, bir adalıyı adasıyla, bir insanı ise geride bıraktığı hatıralarla hatırlamak.

Bazı isimler bir gazetenin künyesinde kalır. Bazılarıysa bir adanın sahiline, çocuk kahkahalarına ve yaz akşamlarının serinliğine karışır. Hrant Dink’in adı Kınalıada’da, sabanın toprakta bıraktığı bir karık gibi, izini sürmeye devam ediyor. Bu izleri bir güvercinin kanadın da görebilirsiniz.


Kaynaklar

  • Hrant Dink Vakfı, “Hrant Dink Kimdir?” (hrantdink.org).
  • Ersin Kalkan, “Erguvanlarla başlamıştı bu büyük aşk…”, Hürriyet Kelebek, 28 Ocak 2007.
  • “Hrant Dink için hayaldi gerçek oldu!”, Arkitera, 5 Eylül 2011 (Selahattin Ünsal’ın anlatımı).
  • Hrant Dink Vakfı, Kınalıadalı Ermeniler Konuşuyor, Sessizliğin Sesi 7, 2021 (tanıtım metni).
  • “Kınalıada Sahilinde Artık Hrant Dink Çocuk Parkı Var”, bianet, Eylül 2010.
  • “Hrant Dink Çocuk Parkı Artık Aydınlık”, Ada Gazetesi, 24 Ağustos 2025.
  • “İstanbul’a en yakın tarih: Kınalıada”, Hürriyet Seyahat.

Yayınlanma Tarihi: 07 Ekim 2026  /  Son Güncellenme: 08 Ekim 2026


Bu yazı hakkında yazarımıza ve editörlerimize iletmek istedikleriniz mi var?
Aşağıdaki formu kullanarak kendisine ulaşabilirsiniz.
(Bu formdaki bilgiler, yazarımız ve editörlerimizin mail adreslerine iletilecektir.)


Çerezleri Yönetin!

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.

Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.