Paylaş
Tüm Sayılar      2025      Sayı 241 – Temmuz 2025      Deprem Tehdidi Altındaki Adalar’da İşe Yaramayan Geçiş Dönemi Yapılaşma Koşulları

Deprem Tehdidi Altındaki Adalar’da İşe Yaramayan Geçiş Dönemi Yapılaşma Koşulları

Y. Mimar


Geçiş dönemi yapılaşma koşulları, imar planı bulunmayan veya plan yapım süreci devam eden alanlarda yapılaşmayı düzenlemek amacıyla uygulanan geçici kurallardır. Bu kurallar, imar planı yürürlüğe girene kadar imar ve şehircilik ilkelerine aykırı yapılaşmayı önlemek için getirilir.

Büyükada, Heybeliada, Burgazada, Kınalıada ve  Sedefadası’nda, koruma amaçlı imar planı mahkeme kararı ile iptal edildiği için geçiş dönemi kuralları uygulanmak durumundadır. İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin 15/10/2024 tarih ve E:2023/2413  sayılı kararları ile plan için yürütmeyi durdurma kararı verilmiştir. Daha sonra da İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin 15/01/2025 tarih ve 2023/2413, K2025/61 sayılı kararları ile plan iptal edilmiştir.

KORUMA BÖLGE KURULU BAKANLIKTAN GÖRÜŞ İSTİYOR !

Bu durumda planın onaylanmasından önceki geçiş dönemi yapılaşma koşulları kapsamında verilen inşaat izinleri de geçici olarak iptal edilmiş ve planlar tamamlanana kadar bu tür izinler durdurulmuştur.  2024 yılı Ekim ayında yürütmesi durdurulan plandan sonra yeni dönem için geçiş dönemi yapılaşma koşullarının ilanı gerekmektedir. Bu durumda da kurul 11.12.2024 tarihinde 686 sayılı kararı ile geçiş dönemi yapılaşma koşullarını ilan etmiştir. Bu kararda yedi maddelik geçiş dönemi yapılaşma koşullarının kurul tarafından net bir şekilde ifade edildiğini görüyoruz. Fakat kurulun bu kararı görüş alınmak üzere Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na göndermesi ve altı ayı aşan bu süre içinde de Bakanlık’tan bir geri dönüş olmaması aklımızın sınırlarını zorluyor. Koruma kurullarının kararları herkes için bağlayıcıdır. Kurullar, kararları için başka hiçbir kurumdan görüş almazlar, zaten bu özelliklerinden dolayı vardırlar ki hiçbir siyasi güç müdahale edemesin. Burada ülkede yaşanan yeni tür hukuk anlayışının tezahürünü görüyoruz.

11.12.2024 tarihli  686  sayılı  kurul kararının birinci sayfasının son paragrafında :  “İstanbul İli, Adalar İçesi 1/5000 ölçekli Koruma Amaçlı Nazım İmar Planı ile 1/1000 ölçekli Koruma Amaçlı Uygulama İmar Planı ‘nın iptali istemiyle açılan, İstanbul 8. İdare Mahkemesi’nin E:2023/2413 sayılı dosyasında verilen 15.10.2024 tarihli yürütmenin durdurulması kararı nedeniyle 2863 sayılı yasasının 17. Madde (a) fıkrası 3. bendi doğrultusunda geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartlarının aşağıdaki şekilde belirlenmesine,   Cumhurbaşkanlığı’nın 1 no.lu Kararnamesinin 109. Maddesi’nin (ç) bendine göre nihai değerlendirme yapılmak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği  Bakanlığı’na iletilmesine karar verildi” denilmektedir. Yukarıda bahsettiğimiz gibi koruma kurullarının kararlarını onaylayacak başka bir merci yoktur. Bu kararların ayrıca bakanlık vb. tarafından değerlendirmesi gerekmez.

KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA YÜKSEK KURULU VE KÜLTÜR VARLIKLARINI KORUMA BÖLGE KURULLARININ GÖRÜŞLERİ BAĞLAYICIDIR

2863 sayılı Kültür Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 61. maddesinin birinci paragrafı gereği: “Kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır.”

Yukarıdaki paragrafta söz konusu edilen Cumhurbaşkanlığı’nın 1 no.lu kararnamesinin 109. maddesinin (ç) bendi  Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na bağlı Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu’na  Tabiat varlıkları, doğal, tarihi, arkeolojik ve kentsel sitler ile koruma statüsü bulunan diğer alanların çakıştığı yerlerde koruma ve kullanma esaslarını ilgili bakanlıkların görüşünü alarak belirlemek ve bu alanların kısmen veya tamamen hangi idarelerce yönetileceğine karar vermek, her tür ölçekteki çevre düzeni, nazım ve uygulama imar planlarını yapmak, yaptırmak ve onaylamak” yetkisini  vermektedir. Tabiat Varlıkları Yüksek Kurulu için geçerli olan bu maddenin,2863 sayılı yasa ile Kültür Varlıkları Koruma Bölge Kurulu’nun vereceği kararlara ilişkin hiçbir müdahale yetkisi bulunmamaktadır. Dolayısı ile V no.lu İstanbul K.V.K.’nın vermiş olduğu geçiş dönemi koruma esasları ve kullanma şartları kararı hiçbir görüş veya onaya gerek kalmadan uygulanmalıdır. Oysaki altı aydır bu karara bakanlık görüş (nihai görüş ?) bildirmediği gerekçesi ile Adalar Belediyesi deprem riski taşıyan güçlendirme projelerini kabul etmemektedir.

DEPREM KAPIMIZDAYKEN

Ülkenin deprem seferberliğinde olması gereken günlerde bir evrağın onayı için gereksiz ve yasal çerçevesi olmayan bir bekleyişe ne anlam vermek gerekir? Adalar Belediyesi’nin bu konuda elini tutmak hangi sorumluluk anlayışı ile açıklanabilir. Bunca riskli yapının olduğu Adalar’da olacaklardan sorumlu, koruma kurulu ve bakanlık olmayacak mıdır? Bunlar akıl ile cevaplanacak sorular değil, bu gibi tutarsızlıklar ancak siyasi husumetler sonucu ortaya çıkabilir. Çok hızlı bir şekilde bu yanlışın telafisi gerekmektedir.


Yayınlanma Tarihi: 09 Temmuz 2025  /  Son Güncellenme: 10 Temmuz 2025


Bu yazı hakkında yazarımıza ve editörlerimize iletmek istedikleriniz mi var?
Aşağıdaki formu kullanarak kendisine ulaşabilirsiniz.
(Bu formdaki bilgiler, yazarımız ve editörlerimizin mail adreslerine iletilecektir.)


Çerezleri Yönetin!

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.

Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.