Adalı Dergisi | Sayı 243 – Eylül 2025

“Balık hafızası” denir ya… Oysa asıl unutkanlık insana özgüdür. Deniz, gırgır ağlarıyla hoyratça yoksullaştırılır, yasaklar görmezden gelinir; tıpkı yakın tarihimizin acı sayfalarının sessizce belleğin kıyılarından silinmesi gibi. Unutkanlık yalnızca denizi değil, insan varlığını da tehdit eder. Hatırlamak ise bu eşsiz beldenin doğasına, geçmişin ve bugünün sakinlerine yönelen en yalın vefadır.
Adalı Dergisi’nin Eylül sayısı, hatırlamanın dönüştürücü gücünü anımsatan yazılarla bezeli; bizleri düşünmeye, sorgulamaya ve yeniden hatırlamaya davet ediyor.
Keyifli okumalar dileriz…

--

“Balık hafızası” denir ya… Oysa asıl unutkanlık insana özgüdür. Deniz, gırgır ağlarıyla hoyratça yoksullaştırılır, yasaklar görmezden gelinir; tıpkı yakın tarihimizin acı sayfalarının sessizce belleğin kıyılarından silinmesi gibi. Unutkanlık yalnızca denizi değil, insan varlığını da tehdit eder. Hatırlamak ise bu eşsiz beldenin doğasına, geçmişin ve bugünün sakinlerine yönelen en yalın vefadır.
Adalı Dergisi’nin Eylül sayısı, hatırlamanın dönüştürücü gücünü anımsatan yazılarla bezeli; bizleri düşünmeye, sorgulamaya ve yeniden hatırlamaya davet ediyor.
Keyifli okumalar dileriz…

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Kamuoyu Bildirisi

Değerli Balıkçı Dostlarımız, Çevreci STK’lar ve Marmara Denizi’ni Sevenler, Marmara Denizi’nin en verimli balık meralarından biri olan Adalar (Prens Adaları) ile Kartal–Kadıköy kıyı şeridi arasında kalan deniz alanı, İstanbul’un hem ekolojik koruma bölgesi hem de denizel biyolojik çeşitlilik açısından kritik bir alanıdır.

Adalı Dergisi | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Gırgır Balıkçılığı Kültürel Mirasmış?

Öğrenmenin sonu yoktur. Gırgır balıkçılığının kültürel miras olduğunu ve adalar halkına ve balıkçılığına zarar verdiğini ve bu yüzden “İstanbul’ın Kalbinin Sessiz” olduğunu İstanbul DEMBİR’’in (İstanbul İli Deniz Ürünleri Avcıları Üreticileri Birliği) adındaki gırgır balıkçıları birliğinin duyurusunu görmeseydik hiçbir zaman öğrenemeyecektik.

Ali Erkurt | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Turan Kuş’un Anısına

İyi ki de geçen sayıdaki yazımda sehven bir hata yapmışım. Almanya’dan bir okurumuz bu hata konusunda beni bir e-posta ile uyardı ve bakın sonra ne güzel şeyler oldu. Tamer Çağlayan bu zarif uyarısına aldığı hızlı cevap ile çok güzel bir teşekkür paragrafı gönderdi:

Tamer Çağlayan | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Ada Yollarında Başımız Yine Dertte

Yazdık yazdık olmadı… Yine yazmak zorunda kaldık. Adalar, motorlu taşıt trafiğine kapalı alan olarak en önemli özelliğini bir asırdan fazladır korumuş ve bunu neredeyse bir marka olarak dünyaya sunmuş özel bir sit alanıyken, 2020 yılında faytonların kaldırılmasıyla aniden bu konuda büyük bir prestij kaybına uğradı. Hayvan hakları gibi vicdanları tırmalayan bir konu, önce masum hak savunucularının haklı şiarı olmuş, fakat yüzbinlerce vicdanı üzen kötü faytonculuk uygulamalarının yarattığı olumsuz ortam bir siyaset-çıkar grubunun kontrolüne geçmiş ve neredeyse...

Ali Erkurt | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Bu Son Fasıldır Ey Ömrüm…

Akşamın karanlığı geceye doğru yol alıyordu. Çalışma masamda, uzun yıllardır burada, sevdiklerinden uzakta sürgünde yaşayan bir arkadaşımın yayınlanacak yeni kitabına girecek olan yazılardan seçmeleri ve gerekli düzeltmeleri yapıyordum. Her zamanki gibi radyonun klasik müzik kanalı açıktı. O sırada telefon çaldı. “Tamer, amcanın durumu hiç iyi değil. İstersen ona okumak için verdiğin kitapları gelip alabilirsin” dedi telefonun diğer ucundaki Refiye teyzenin hüzünlü sesi. Yarın gelebileceğimi söyledim ve karşılıklı olarak telefonları kapattık.

Tamer Çağlayan | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

İki Martha Göçünün Burgazada’da Kesişen Mirası

Gökyüzünde süzülen bir kanat sesi, denizde dans eden bir bedenin ritmiyle buluşur. Birinin hikâyesi, milyonların varlığından bir hiçliğe doğru, diğerinin hikâyesi ise bir hiçlikten yepyeni bir varoluşa doğru yazılmıştır. Bu iki Martha, bir kuş ve bir kadın, zamanın ve coğrafyanın ötesinde birbirine dokunan iki ruh gibidir. İkisi de birer göçmen, biri fiziksel olarak göç yolunda yok olan, diğeri ise ruhsal olarak özgürlüğe göç eden...

Kenan Göçer | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

6-7 Eylül 1955’le 1964 Arasında

Tarihin belirli bir yönde ilerlediğini düşünmek modern dönemin getirdiği anlayışın bir sonucudur. Bu sebeple bir çoğumuz tarihin belirli bir noktaya doğru ilerlediğini düşünürüz. Bugünden geçmişe baktığımızda iki nokta arasında tek bir çizgi olduğunu varsaymak, yani olayların oldukları biçim ve sırayı çoğunlukla doğal kabul ederiz. Tarihe böyle yaklaşmanın bugünü anlamamızı büyük ölçüde kolaylaştırdığı aşikârdır. Fakat bu kolaylık tarihin olduğundan farklı bir yöne dönebileceği (ama dönmediği/döndürülmediği) anları...

Yaşar Tolga Cora | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Hristos Manastırı ve Mezarlığı’nın Sessiz Konukları

Hristos Manastırı Büyükada’nın en yüksek tepelerinden biri sayılan İsa Tepesinde yer alır. Bulunduğu yerin arkeolojik bulgularına bakıldığında Bizans dönemine ait bir manastırın burada yer aldığı varsayılır. Kadıyoran yokuşu ile Lunapark yönünden çıkılan yollardan ulaşılan bu bölgede yer alan Hristos manastırı ve mezarlığının varlığı Mikail 1. Komnenos döneminin 158 tarihli kaydına dayandırılır. Bizans döneminde muhtelif defalar yıkılıp yeniden yapılan manastırın...

Rubi Asa | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Önüm Arkam Sağım Solum…

Başlıktaki tekerlemeyi duyan tüm yaşıtlarım, kesin ‘sobe’ diye devam edeceğimi düşündüler değil mi? Aah ah… Nostalji. Oysa benim yazacağım çöp! Evet, önüm arkam sağım solum çöp. Valla inanmayacaksınız, Şişli’nin oldukça iyi sayılan bir semtinde oturuyorum. Cadde olması açısından gürültüsü hiç bitmez hatta yatağım caddenin ortasındaymış gibi geceleri hiç uyutmaz. Ama karşımda güzelim asırlık çınarların bulunduğu ağaçlıklı bir alan var. Zırt pırt, olur olmaz zamanlarda budanmalarına sinir olsam da varlıklarına daima şükrettiğim canım ağaçlar…

Bercuhi Berberyan | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Adalı Gezginler

2003 yılında bir dernek bünyesinde Ali Posat’la beraber başlattığımız kültür gezilerine, 2013’ten itibaren dernek yapısı dışında ve beraber gezdiğimiz kişilerin de talebiyle “Adalı Gezginler” adıyla devam etmeye başladık. Adalı Gezginler bir kuruluş veya dernek adı olmayıp beraber gezmekten zevk alan kişilerin sembol ismi olarak devam ediyor o günden beri. Amacımız hem ülkemizi, insanlarımızı ve kültürel varlıklarımızı tanımak hem de dünyada merak ettiğimiz ülkeleri ve kültürleri görmek.

Ayşegül Bayraktar | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın Doğum Günü Gulyabani Okuma Tiyatrosuyla Kutlandı

Edebiyatımızın ve Heybeliada’nın değerli yazarı Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın 161. doğum günü, 24 Ağustos 2025 Pazar günü İnönü Müzesi bahçesinde, yüz elliyi aşkın izleyicinin katıldığı okuma tiyatrosu etkinliğiyle kutlandı. Heybeliada Halk Kütüphanesini Koruma Derneği’nin amatör bir ruhla ve gönüllü emekle çalışan “Heybeden Kumpanya” ekibi, bu kez yazarın kült eserlerinden Gulyabani adlı romanını okuma tiyatrosuna uyarlayarak seslendirdi.

Ayşe Sarısayın | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Büyükada’da Trotskiy Anmaları

İlk etkinlik 16 Ağustos Cumartesi günü Adalar Belediyesi’nin ev sahipliğinde ve Dünya Sosyalist Web Sitesi (WSWS) ve Mehring Yayıncılık ortaklığıyla Çelik Gülersoy Kültür Merkezi’nde gerçekleşti. Mehring Yayıncılık editörü Ulaş Ateşçi’nin modertörlüğünde  “Huzur Adasından Kaos İçindeki Dünyaya Bakış - Lev Trotskiy Büyükada’da” konulu programın açılış konuşması Belediye Başkanı Ali Ercan Akpolat tarafından yapıldı.

Adalı Dergisi | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Adalar Quartet         

Adalar Quartet, 2016 yılında İstanbul'un Adalar ilçesinde kurulan Adalar Çocuk ve Gençlik Orkestrası’nın, Oda Müziği topluluğudur. Sanat Yönetmeni Dr. James Ross 'un öncülüğünde Adalar Gelişim Derneği’nin destekleri ile hayata geçti. Adalar Quartet ilk konserini Üsküdar Belediyesi’nin geleneksel olarak düzenlediği klasik Pazar Konserleri serisi kapsamında 31 Ağustos Pazar günü verdi. Konsere Üsküdar Belediye başkanı Sinem Dedetaş ile Üsküdarlı ve İstanbullu sanatseverler katıldı. Oldukça yoğun katılım gören konserde Adalar Quartet büyük alkış aldı.

Pınar Satıoğlu | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Adalarda Bir Minibüs Muhabbeti

Tepeköy minibüsünde kalkışa hazırız, yirmi beş-otuz yaşlarında bir çift kafayı uzatıp soruyor: Ada’nın en iyi kahvaltı veren lokantasından geçiyor mu? Nasıl yani? Adı ne? Cevap yok, minibüste gülüşmeler ve yola çıkma.

Nezih Bayraktar | 06 Eylül 2025, Cumartesi

Adalı Dergisi Adalı Dergisi

Yıllar Önce Basında Adalar

Şehrin imar planını hazırlamak üzere zamanın en bilinen şehir plancılarından Henry Prost İstanbul’a davet edilmişti. Fransız Mimar 1930’lu yıllarda uzun süre çeşitli işlere imza atmıştı. Bu çalışmalarından pek çoğu daha sonra şehrin tarihsel hafızasının silinmesine yol açan işler olarak değerlendirilmiş ve yoğun eleştirilere konu edilmişti. Prost’un yardımcılarından birisi olan Scherer ile de 1940 yılında Büyükada’nın imar planının hazırlanması için bir anlaşma imzalanmıştı. Scherer’in yaptığı hazırlık çalışmalarının sonuçları 1940 Eylül ayında gazetelere yansıyor. Mim

Cihan Yiğin and Rozi Asa | 06 Eylül 2025, Cumartesi


Çerezleri Yönetin!

Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.

Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.

Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.