Cihan Yiğin and Rozi Asa
1940 yılının yaz ayları özellikle Avrupa’daki büyük savaştaki gelişmelerin izlendiği günler olarak geçiyor. Savaş giderek bütün kıtaya yaygınlaşıyor.
Türkiye savaş dışında kalmış olmasının görece rahatlığı içinde bir yandan ekonomik zorlukların üstesinden gelmeye çalışırken diğer yandan her yaz yaşanan gündelik sorunların çözüm yollarını arıyor.
Adalar’da ise yaz aylarının alışılmış haberleri arasında vapur seferlerindeki aksaklıklar, Adalar’daki işletmelerde yaşanan sorunlar, deniz kazaları gibi örnekler yer alıyor.
1940 Mart’ında Adalar’da ünlü tüccar Nikoli Seferoğlu’na Milli Korunma Kanunu’na muhalefetten dolayı iki yıl sürgün ve 750 lira para cezası verildiğine ilişkin haberleri aktarmıştık. Bu kez mahkemenin bu kararının temyiz tarafından bozulduğunu ve davanın yeniden görüleceğine ilişkin haberi görüyoruz gazetelerde.
O yıllarda Adalar’ın tanıtımı için çalışan ve bu amaçla bir takım sosyal etkinlikler düzenleyen “Adaları Güzelleştirme Cemiyeti” ön plana çıkmıştı. Bu kuruluşun gazetede yayınlanan tüzüğünü de tarihi bir belge olması düşüncesiyle aynen yayınlıyoruz.
1940 Ağustos ayının gazetelerindeki gezimize buyurun…
Büyükadanın her tarafından çöpler arabalar ile Maden civarında Ayanikola denilen mevkiin pek yakınında sahile dökülmektedir. Buraya çamlıkların dibine atılan bütün bu müzahrafat denizin dalgalarile tekrar açılarak Maden tarafında bulunan köşklerin rıhtımlarına gelmekte ve bu yüzden pek çok sinekler evlere hücum ettiği gibi bilhassa yazın fazla taaffünata sebebiyet vermektedir. O civardaki köşk sahibleri ve müstecirleri bundan pek ziyade müteessirdirler. İstanbulun diğer yerlerinde olduğu gibi Adanın çöplerinin de mavnalarla veyahud kayıklarla denizin açıklarına dökülmesi umumi sıhhat ve nezafet namına pek ziyade hayırlı bir iş olacaktır. Adalar Belediye İdaresinin ehemmiyetle nazarı dikkatini celbederiz.
Son Posta, 31 Ağustos 1940, Cumartesi
Heybeliadada Mekteb sokağında Mihal Kornulyosun evinde kiracı Todori vr arkadaşları dün gece evin bahçesinde “vahşi dansı” oynamak merakına düşmüşler, bu maksadla etrafında dönmek üzere ateş yakmışlar, fakat ateş birdenbire büyümek istidadı gösterince telaşa düşmüşlerdir. Ateş ütün bahçedeki ağaçları sarmış, itfaiye gelmiş ve neticede söndürülmştür.
Son Posta, 26 Ağustos 1940, Pazartesi
Kıymetli sanatkârlarımız Muallâ, Sadi ve arkadaşları neyzen Burhan, cünbüş Cemal, ‘bülbül Kenan 4-5 gecesi Heybeliada sanatoryomuna gelerek hastalara bir konser vermişlerdir. Sanatoryom sertabibi gazetemiz vasıtasile sanatkârlara teşekkürlerini bildirmektedir.
Akşam, 7 Ağustos 1940, Çarşamba
2/8/940 tarihinde saat 18 de köprüden Büyükadaya hareket eden Direkt vapurda bayılmış bir bayana doktor aranmakta olduğunu görünce, yanıbaşımızdaki kanapede pürazamet oturan maruf bir doktoru gösterdim.
Bu zat halkın helecan içinde hekim aramakta olmasına zerre kadar ehemmiyet vermediği gibi, kendisine vâki müracaata da “Benim vazifem değildir!” tarzında omuz silkmekten başka bir harekette bulunmamıştır.
Vapurda bulunan -ismini bilmediğim- yaşlıca bir doktor derhal yerinden kalkarak hâdise yerine gitmiş ve meslek icabı önceden vermiş olduğu sözü tutarak insani vazifesini yapmıştır.
Bu muhterem doktora teşekkür ederiz ve adının mahfuz olmasını istediğim diğer doktora da teessüf ederiz.
İstanbul pul kontrol memuru Vehbi Evinç
Akşam, 25 Ağustos 1940, Pazar
24 ve 25 Ağustos Cumartesi ve Pazar günü ve gecesi Ada Kraliçesi intihabı – Büyük Dans müsabakası – Hediyeler – Bedava piyango -Paskal Cazı – Dans – Eğlenceler – Zengin Kotiyonlar – Sürprizler – Aynı zamanda fiyatlarda tenzilât..
Büyükada PLAJ OTEL Gazinosunda
Tan, 24 Ağustos 1940, Cumartesi
Pazar günü Büyükadada selâhiyettar zevattan mürekkep bir jüri huzurunda Adanın en güzel kızı seçilmiş ve bu kız “1940 Büyükada Kraliçesi” ünvanını almıştır. Bu resimde Kraliçe Elli’yi görüyoruz.
Tan, 27 Ağustos 1940, Salı
Dün saat yediye doğru Heybeliadada bir kaza olmuştur!
Heybeliada arabacılarından Mehmet Ali çift beygirli ve 3171 numaralı arabasına sandalya yüklerken beygirler yanlarından geçen bir kediden ürkmüşler, gemi azıya alarak koşmaya başlamışlardır. Hayvanlar yolda bir kadına çarparak yere düşürmüşler, bir adamın elbisesini parçalamışlar, rıhtım boyunu dönerken de Behçet isminde birisine daha çarparak yere yuvarlamışlardır. Behçet vücudunun çeşitli yerlerinden ağır surette yaralanmıştır. Azgın hayvanlar bir müddet daha koştuktan sonra arabayı Bahriye hastanesinin duvarına çarptırarak parçalanmasına sebebiyet vermişlerdir. Parçalanan arabanın altında kalan azgın hayvanlar bu suretle tutulmuşlardır. Behçet hastaneye kaldırılmıştır.
Vakit, 15 Ağustos 1940, Perşembe
Dün Büyükadada bir adam elektrik ceryanile çarpılarak feci bir şekilde ölmüştür.
Büyükada kumsalı caddesinde 26 numarada oturan 20 yaşlarında Antalyalı Mustafa oğlu Durmus Ali Çelikel, çalıştığı Ada iskele caddesinde Orman birahanesinde açıkta kalmış olan elektrik kablosuna dokunmuş, birdenbire kıvranarak yere yuvarlanmış ve bayılmıştır. Zavallı adam çağırılan belediye doktoru muayene ederken ölmüştür. Hadise hakkında zabıta ve adliye tahkikata başlamıştır.
İkdam, 13 Ağustos 1940, Salı
Belediye müfettişlerinln yiyecek ve içecek maddelerini kontrole başladıkları, bir gün içinde ve yalnız bir semtte yirmi esnaf tan on beşini cezaya çarptıkları sırada idi. Bir dostum şöyle bir vak’a anlattı:
Ertesi gün unuttuğum bir şeyi almak için tekrar apartmana uğramıştım. Sürahide dünden kalmış limonata gözüme ilişti. Gerçi ısınmıştır amma ne de olsa limonlu olduğu için hararet söndürür diye bir yudum almak istedim. Aman yarabbi.. bu dünkü limonata mıydı, yoksa görünmez eller onu boşaltıp yerine tuz ruhu, asid Citrique, yoksa bilmediğimiz bir kimyevi madde mi doldurmuşlardı. Herhalde limon ve limonata ile alâkası olmıyan bir menku!. İdi bu..
Dostuma ben de şöyle bir hatıramı anlattım. Bir yaz günü kıra giderken meşhur bir pastacıdan sıcak börekler almıştık. Nefasetine söz yoktu. Akşama doğru kalan böreklerden birer tane daha yemek istedik. Sıcaktan o kadar nefis kokan börekler iğrenç hale gelmişlerdi.
Hikâye ve hatıralardan bir ders: gerek soğuk ve gerek sıcak yiyecek maddeleri o kadar fena malzeme ile yapılıyor ve taze taze o kadar çok sürülüyor ki eğer belediye müfettişleri faaliyetlerine devam etmezlerse İstanbul halkı çok geçmeden umumi bir mide ve barsak derdi ile hastanelere düşebilir.
Burhan Cahid
Son Posta, 3 Ağustos 1940, Cumartesi
Adaya giden vapurun birinci mevki salonuna girdim. Bir yer bulup oturdum. Birinci mevkii lüks mevkiden ayıran tahta perdedeki levhalara gözüm ilişti. Okudum:
“Yerlere tükürmeyiniz”
“Cankurtaranlar kanapelerin altındadır.”
Diye düşündüm. Başımı sol yanıma çevirdim. İyi giyinmiş, genç bir kadın gördüm. Çirkin de değildi. Kendine yakışacak tarzda tuvalet yapmış da addedilebilirdi. Fakat terlemişti. Dudağının boyası bu yüzden yumuşamış, çenesine doğru akmıştı.
Diye düşündüm.
Kulağıma bir ses geldi. Arkamızda konuşuyorlardı. Kulak verdim:
… Necla … Pembe kostüm… Kimden bahsettiklerini anlamıştım.
Diye düşündüm.
Karşımda oturan orta yaşlı kadın, bir plajzede idi. Yanık kollarından deriler uç vermişti.
Bir aralık bu deri uçlarını yakalayıp yolmaya başladı.
Vapurların ötesine berisine: “Derilerinizi yolmayınız” hem iyi bir şey değildir, hem de karşınızda oturanı iğrendirirsiniz” levhaları assalardı, ne iyi olacaktı.
Diye düşündüm.
Onun sol yanında iki erkek oturuyordu. Biri koyu, diğeri açık renk kostümler giymişlerdi. Koyu renkli kostüm giyenin omuzlarına başından kepekler dökülmüştü.
Vapurların ötesine berisin “Ceketinizin yakasındaki kepekleri silkiniz” levhaları assalardı, ne iyi olacaktı.
Diye düşündüm.
Açık renk kostüm giyenin de, biraz evvel kahve içmiş olduğu dudaklarının iki yanında birikmiş telveden belli oluyordu.
Diye düşündüm.
Bütün bu gördüklerim beni sinirlendirmişti.
Diye düşündüm.
İsmet Hulusi
Son Posta, 20 Ağustos 1940, Salı
(…)
Toplantının en şayanı dikkat şikâyetini, Muradiye semt ocağı başkanı olan genç bir vatandaş yaptı:
-İki gün Adada kaldım, dedi . Türkiyede olduğuma inanamadım. İki günde, ne bir türkçe söz, ne bir türkçe şarkı duydum. Türkçemize karşı memleketimizde yaşayıp, memleketimizde kazanan kanunen Türk vatandaşların gösterdikleri hürmetsizlik yürek sızlatıyor, bu kadar lâkaydiye ve lâübaliliğe tahammül olunamaz. Maalesef musevi vatandaşlarımız bilhassa çok taşkınlık yapıyorlar.
(…)
Son Posta, 13 Ağustos 1940, Salı
Meb’uslar, şehri semt semt dolaşıp, halkın dileklerini tesbit ediyorlar. Bir kaza merkezinde, bir vatandaş kalkıp şöyle demiş:
Hakikaten, bu insanlar, dertlerini nasıl anlatıyorlar?. Biz, âcizane, bu sütunlarda ne zamandır apaçık türkçe konuşuyoruz da hâlâ derdimizi anlatamadık.
Son Telgraf, 17 Ağustos 1940, Cumartesi
Kendi ticaret mataları olan pastırma ve sucuktan gayri on iki bin kilo toz şeker alarak fiyat artmasını istismar ve ihtikâr yapmak suçiyle sekizinci asliye ceza mahkemesince iki sene sürgün ve 500 lira ağır para cezasına mahkûm edilen Nikoli Seferoğlu hakkındaki kararın Cümhuriyet müddeiumumiliğince tasvib olunarak tasdiki için temyize gönderildiğini yazmıştık.
Öğrendiğimize göre üçüncü cezadan nakzen iade olunan bu karar; baş müddeiumumilikçe esbabı nakziyeleri yerinde ve isabetli görülemiyerek heyeti umumiyeye havale olunmuş ve sadece pastırma ve sucuk ticareti yapmakta iken sırf şeker piyasasının yükselme hareketini sezerek bir kazanç ve istismar hırsı ile 120 bin kilo şeker depo eden bir tüccarın hareketinde mutlak bir ihtikâr bulunacağı ve mahkemenin bu husustaki kararına uyulması icabedeceği ileri sürülmüştür. Heyeti umumiye tedkikinden geçen bu karar başmüddeiumumiliğin derkenar ve itirazına rağmen oraca da nakz ve dosya iade olunmuştur.
Esbabı nakz arasından bilhassa bakkal İstefonun dinlenilmemiş olması başlıca noksan görülmektedir.
Müddeiumumilik dosyayı aidiyetine binaen sekizinci asliye ceza mahkemesine iade etmiştir. Bu hafta içinde şeker ihtikâr davasının rüyetine yeniden ve nakzen başlanacaktır.
Yeni Sabah, 18 Ağustos 1940, Pazar
BİRİNCİ BÖLÜM
Umumi hükümler
MADDE: – Adaları Güzelleştirme ve “Ada çamlarını muhafaza ve teksir” cemiyetleri 14 ikincikânun 927 de toplanmış olan kongreleri kararile birleştirilmiş ve Adaları “güzelleştirme” cemiyeti adı altında birleşik bir cemiyet kurulmuştur.
MADDE: 2 – Cemiyetin merkezi şimdilik Büyükada C.H.Fırkası yapısındadır.
MADDE: 3 – “Cemiyetin öz dileği” Adaların gerek çamlık ve gerek kıyı ve kumsallarındaki tabii güzellikleri koruyup arttırmak, onları gerçekten gönül çeker, iç ister sağlık, dinlenme, sevinç ve eğlence yurdu yapmak, bunun için Adaları herkese tanıtıp sevdirmek, beğendirip kendisine çekmektir.
Cemiyet Büyükadada uygun bir meydan açılıp park yapılınca orasını Adaların üzlüğüne yaraşır biçimde Ulu Kurtarıcımızın kutlu heykelile süslemeği en üstün bir borç bilir.
Bu öz dileklerin ana çizgileri içinde yapılacak işleri kongrece verilecek direktife göre idare hey’eti düşünür ve sırasile yapar.
MADDE: 4 -Cemiyet kanunların müsaadesi dairesinde hükmi şahsiyetinin dileklerine varmak için menkul gayrimenkul mal ve mülkü iktisap ve tasarruf etmek hakkı vardır.
MADDE: 5 -Şeraiti kanuniyeyi haiz bulunan her Türk Cemiyete âza olmayı istiyebilir. İdare Hey’eti isteklilerde kanuni şartlar olup olmadığını araştırdıktan sonra âzalığa alır.
Adaları ve çamlarını seven ve güzelleştirilmesini dileyen yabancılar da idare hey’eti kararile (Fahri Aza) adı altında âzalığa seçilebilir. İstifa ile âzalık zail olur.
MADDE: 6 -Cemiyetin âzası yılda bir Türk lirası aidat verir. Fazla veriş bağışlama sayılır.
MADDE: 7 -Belediye Reisliği yapan İstanbul Valisi kabulüne muallâk olmak üzere cemiyetin âzalığına kabul olunur ve kendisine umumi reislik unvanı fahrisi verilir. Adalardan İstanbul umumi meclisine müntehip âza ile Adalar Kaymakamı ve Parti başkanı ve nahiyeleri müdürleri ve Adalar Merkez memuru ve Akay müdürü keza cemiyetin âzalığını kabul ettikleri takdirde tabii âzasıdır.
MADDE:8 -Cemiyetin dokuz kişilik bir idare hey’eti vardır. Bunlar kongrede gizli reyle seçilir. İdare hey’eti içlerinden birini reis, birini veznedar muhasip üçüncüsünü kâtip ayırır.
İdare Hey’eti ihtiyaç duyulan öbür Adalarda kendisine bağlı olmak ve âzasından birinin başkanlığında mahalli teşebbüsleri yürütmek üzere üç kişilik şubeler açabileceği gibi iş bölümü gereğince kendi içinden veya dışarıdan seçeceği azalarla lüzumu kadar teknik veya icrai komiteler dahi kurabilir. MADDE: 9 -İdare hey’eti her üç yılda bir seçilir. Eski idare hey’etinde bulunanların tekrar seçilmesi caizdir.
MADDE: 10 – Cemiyet işlerini idare hey’eti görür.
MADDE: 11 -Kongre Cemiyetin bütün âzasının umumi toplantısıdır.
İKİNCİ BÖLÜM
MADDE: 12 -İdare hey’eti en az ayda bir toplanır. Reis, lüzum görürse hey’eti daha önce de toplıyabilir.
MADDE: -13 İdare hey’eti, âzanın yarıdan aşırısı bulunmadıkça çalışmaz ve karar vermez. Kararlar ittifak veya ekseriyetle alınır. Reylerde ekseriyet bulunmazsa reisin tuttuğu rey üstün sayılır.
MADDE: 14 -İdare hey’eti:
A -Cemiyetin öz dileklerine nasıl ve ne yoldan varılacağını ve bunun için ne yapılacağını kararlaştırır.
B -Cemiyet gelirini, masraflarını tahsil ve sarf eder.
C -Yıllık bütçe ve bilanço ile kongreye verilecek raporu hazırlar.
D -Cemiyet işlerinde kullanılacak memur ve işçileri seçer işe alır veya değiştirir.
E -Reisin ruznameye koyduğu veya âzadan birinin toplantıdan en az üç gün önce yazı ile konulmasını istediği işleri konuşur.
MADDE: 15 -Cemiyet hesap ve işlerinden kongreye karşı idare hey’eti mes’uldür.
MADDE: 16 -İdare hey’etinden birinin yeri neden ötürü olursa olsun kongre toplanmazdan önce boşalırsa idare hey’eti âzadan birini o yere seçer ve bu seçiş ilk toplanacak kongreye arzedilir. MADDE: 17 -İdare hey’etinin müddeti üç senedir.
MADDE: 18 -İdare hey’eti reisi ruznameyi hazırlar, toplantıyı idare eder. Hükümet ve mahkemelerde ve her yerde herkese karşı cemiyeti temsil eyler. Cemiyet kâğıtlarını imzalar. Şu kadar ki – Cemiyeti bağlıyacak her hangi bir borç kâğıtlarında reisten başka veznedar – muhasibin veya âzadan bir başkasının da imzası bulunmalıdır.
MADDE: 19 -Veznedar -muhasip cemiyetin gelirini alır masrafını idare hey’etinin kabulü ve reisin işareti üzerine öder. Cemiyet parasını idare hey’eti kararına uygun olarak sağlam bir bankada üretir. Hesaplarını tutar, bütçe ve bilanço taslaklarını hazırlar.
MADDE: 20 -Kâtip, cemiyet kâğıt ve defterlerini yazar, idare hey’eti ve kongre kararlarını tutar, cemiyetin yazı işlerini başarmak ve kanunen muayyen defterleri tutmak onun borcudur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Kongre
MADDE: 21 -Kongre her yıl kânunuevvel ayı içinde toplanır. Bununla beraber idare hey’eti kanuni lüzum halinde fevkalâde toplantı yapmıya mecburdur. Âza davetiye ile kongreye çağrılır.
MADDE: 22 -Kongreyi cemiyete mukayyet âza yapar. Yarıdan fazla âza bulunmadıkça toplantıya başlanılmaz.
Toplantı gününde İstanbulda bulunmıyanlar bu hesaba giremez.
MADDE: 23 -Bir toplantıda ekseriyet elde edilemezse kongre bir hafta sonraya bırakılır. O gün gelen âzanın sayısı ne olursa olsun kongre açılır ve çalışmıya başlar.
MADDE: 24 -Yıllık kongrede idare hey’eti raporu okunur bütçe ve bilanço kararlaştırılır. Ruznameye giren işler görüşülür ve çağı gelmişse yeni idare hey’eti seçilir. Ruzname idare hey’etince hazırlanmakla beraber âzadan her birinin kongre toplantısından en az on gün önce yazı ile istediği işler de ruznameye konur. Senelik hesabatın tetkik ve tasdiki, nizamnamenin tadili ve cemiyetin feshi kongreye aittir.
MADDE: 25 -Fevkalâde kongrelerde yalnız o toplantıya sebep olan işler görüşülebilir.
MADDE: 26 -Kongreye umumi reis, bulunmazsa kongrece seçilecek reislik eder. Âzadan ikisi kâtipliğe seçilir.
Kongre isterse gerek hesap ve bütçe ve bilançoya ve gerek ruznameye giren başka işleri önceden gözden geçirip hazırlamak üzere bir veya bir kaç komisyon yapabilir. Komisyonlar âzası kongre kararile üçten yediye kadar olabilir.
MADDE: 27 -Kararlar kongrede bulunan âzanın yarıdan aşırısının reyi ile alınır. Fakat cemiyet nizamnamesinin değiştirilmesi veya cemiyetin dağıtılması, kongrede bulunan âzadan üçte ikisinin uygun reyine bağlıdır. Nizamnamede yapılacak tadilât hükümetin nazarı tetkikine arzolunur. Kongre kararları âzaya yazı ile bildirilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Gelir ve Masraflar
MADDE: 28 -Cemiyetin geliri:
A -Azanın yıllık aidatından (Bu aidat senevi yirmi dört lirayı geçmez.)
B -Bağışlamalardan (hükümetin müsadesile kabul olunabilir.)
C -Hükümet veya Belediyenin paraca yapacağı yardımdan.
D -Hükümetin müsaadesile verilecek balo, danslı çay, gezinti, sinema ve yapacağı başka eğlenceler ve eşya piyangosu çıkarından ibarettir.
MADDE: 29 -Cemiyetin masrafları öz dileklerini elde etmek için kongrenin yaptığı bütçeye göre idare hey’etinin lüzum duyacağı masraflardır.
Bütçeden fazla veya bütçeye girmemiş bir masraf yapmaktan kaçınılamaz ve kongreyi toplamıya da imkân bulunmazsa idare hey’eti üçte iki ekseriyetle kendi mes’uliyeti altında bu parayı harcıyabilir. Fakat iş ilk kongreye arzolunur.
MADDE: 30 –Cemiyet dağılır veya dağıtılırsa para ve menkul malları Hilaliahmere, gayrimenkul malları İstanbul Belediyesine verilir.
Adaları güzelleştirme cemiyeti idare heyetini teşkil eden zevat.
Umumi reis; – Bay Lütfi Kırdar Vali ve Belediye reisi
Adres: Beyoğlu Pangaltı Vali Konağı
Reiş: -Emin Ali Durusoy Avukat
Ad. Büyükada Kadı Yoran cad. No. 19
Umumi kâtip: -Şakir Pınar Pul murakibi
Ad. Büyükada Doğanbey sokak No. 8
Muhasip: -Niyazi Us Adalar kazası malmüdürü
Ad. Pendik Hatboyu sokak No. 30
Tabii âza: -Şevket Altınalev Adalar kaymakamı
Ad.
Ad. Büyükada Çankaya cad. No. 28
Aza -Avni Yağız Daimi Encümen Azası
Ad. Büyükada Çankaya cad. No. 38
“ – Celal Çaysar
Ad Büyükada Yılmaz Türk cad. No. 73
“ – Esad Durusoy Doktor
Ad. Heybeliada Lozan Zaferi cad. No. 37
“ – Mehmet Hane Tüccar
Ad. Büyükada Hamlacı sokak No. 2
“ – Mahmut Dural Tüccar müteahhit
Ad. Büyükada Kadıyoran cad. Yaverbey sokak No. 1
İkdam, 2 Ağustos 1940, Cuma
Son hafta içinde belediye müfettişlerinin şehrin her tarafında yaptıkları teftiş neticesinde ceza gören müesseseler şunlardır: 1 berber, 2 lokantacı, 2 ahçı, 8 fırıncı, 1 kasap, 1 yağcı, 10 gazinocu.
Bundan başka Küçük Modada, Yenikapıda birer gazino ve Büyükadada da iki otel ceza görmüş, noksan vezinli ekmek ve fırancala da müsadere edilmiştir.
Akşam, 11 Ağustos 1940, Pazar
Heybeliadada arabacılık eden Mehmed Ali, dün, çarşıda bir eşya yüklemekte iken, arabanın hayvanları birdenbire ürkmüş ve arabayı alabildiğine sürüklemişlerdir. Bu sırada arabanın önüne çıkan Behzad ismin de bir gence beygirler çarpmışlar, Behzadın ağır surette yaralanmasına sebep olmuşlardır. Atlar, bu şekilde arabayı bir hayli sürükledikten sonra yüksek bir duvara çarpmak suretile durabilmişlerdir.
Akşam, 15 Ağustos 1940, Perşembe
Evvelki gece saat bir buçukta Heybeliada rıhtımında bir kaza olmuş ve bir yelkenli bir motörün çarpması neticesinde kısmen batmıştır. Hadise şöyle olmuştur:
Kömür yüklü Ceylânıbahri adındaki yelkenli mendirek dışında demirli dururken Cefakâr adlı bir motör yelkenliye şiddetle çarpmış ve büyük bir rahne açmıştır. Yelkenli kaptan ve tayfaları gemiyi derhal mendirek içine sevketmişler ve rıhtıma yanaşmak istemişlerdir. Bu sırada gemi kısmen batmış ve oturmuştur. Hâdiseyi müteakip kaçan Cefakâr motörü hakkında zabıta ve adliyece tahkikata başlanmıştır. Dün Adalar hakimi Niyazi mahalline giderek usulen “tesbiti delâil” yapmıştır.
İkdam, 16 Ağustos 1940, Cuma
İstanbul nahiye müdürleri arasında şu değişiklikler yapılmıştır:
Yeniköy nahiye müdürlüğüne Fener nahiye müdürü Nâzım Kolbaş, Fener nahiye müdürlüğüne Eminönü nahiye müdürü Abdullah Eraslan, Karagümrük nahiye müdürlüğüne Şehremini nahiye müdürü Hüsnü Kıral, Şehremini nahiye müdürlüğüne Samatya nahiye müdü rü Hasan Tahsin Ural, Samatya nahiye müdürlüğüne Ankara vilâyeti maiyet memurlarından Celâl Balkanlı naklen tayin edilmişlerdir.
Bundan başka Eminönü nahiye müdürlüğüne hukuk mezunlarından Cevat Çapanoğlu ve Heybeliada nahiye müdürlüğüne Başvekâlet müdevvenat dairesi memurlarından İhsan Atakanın tayini muamelesi bitirilmek üzeredir.
İkdam, 19 Ağustos 1940, Pazartesi
Dün saat 13 de İstanbul limanına bağlı bulunan Cefakâr motörü Büyükada önlerinde süratle giderken 21 tonluk Ceylâni Bahri isimli bir motöre çarpmıştır. Bu ani çarpmadan sonra Cefakâr motörü durmıyarak kaza yerinden kaçmıştır. Ceylâni Bahri motörü ehemmiyetli surette hasara uğradığından, hareketsiz bir halde olduğu yerde kalmış ve etraftan geçen motörler vasıtasile kaza hakkında liman idaresine malûmat vermiştir. Kaçan motör liman idaresi tarafından aranmaktadır.
Son Posta, 14 Ağustos 1940, Çarşamba
Evvelki gece üç ton kömür hamulesile Heybeliada iskelesine yanaşmakta olan Mehmed kaptanın idaresindeki Ceylâni Bahri motörü, o sırada iskeleden hareket etmekte olan Cefakâr motörile müsademe etmiştir.
Bu çarpışma neticesinde Ceylânı Bahri motörü ehemmiyetli surette hasara uğramış ve batmak tehlikesine maruz kalmıştır.
Kazayı müteakib Cefakâr motörü vak’a yerinden uzaklaşmıştır.
Hasara uğrıyan Ceylâni Bahri motörü kaptanı Mehmed, dün Büyükada sulh hâkimliğine müracaat etmiş, bu çarpma sonunda uğradığı zarar ve ziyanın mahallen tesbitini istemiştir.
Bu taleb karşısında sulh hâkimi Niyazi mahallinde bir keşif yaparak motörün zararlarını tayin ve tesbit etmiştir. Kazaya sebeb olan Cefakâr motörü aranmaktadır.
Son Posta, 16 Ağustos 1940, Cuma
Çocuk Esirgeme Kurumu Heybeliada şubesi tarafından bugün Şafak bahçesinde bir sünnet düğünü tertib edilmiştir. Bu münasebetle de bugün Heybeli camisinde mevlüd okutturulacaktır.
Son Posta, 22 Ağustos 1940, Perşembe
Büyükadada Maden mevkiinde bulunan polis noktasının pek dar ve kulübe vaziyetinde bulunduğu görülerek burada yeni bir karakol binası inşa olunması ve mezkûr noktanın da muavinlikle idare olunur bir karakola çevrilmesi kararlaştırılmıştır. Ayni suretle Boğaziçinde de üç yeni karakol vücude getirilecektir.
Son Telgraf, 1 Ağustos 1940, Perşembe
Dün akşam köprüden saat 20,45 de hareket eden Pendik vapuru Büyükadaya gelip yandaki bir vapura yanaştıktan sonra bu vapur içinden geçerek iskeleye yaklaşan yolcular iskele ile vapur arasına tahta iskele konulmadığını hayretle görmüşlerdir. Yolcular bir müddet tahta iskelenin verilmesini beklemişlerdir. Bu vaziyet karşısında kadınlar, erkekleri tarafından elleri tutulmak suretile denizle iskele arasındaki bir buçuk metrelik açıklığı, kellelerini koltuklarının altına alıp atlamışlardır. Erkekler de ayni cambazlığa ittiba etmişlerdir. Bu şayanı teessür ihmali gören Pendik vapuru kaptanı da bağırıp çağırarak iskele verecek birini aramıştır. Yolcuların hayatını tehlikeye düşüren bu vaziyeti Denizyolları İdaresinin ehemmiyetle nazarı dikkatine koyuyoruz.
Son Telgraf, 6 Ağustos 1940, Salı
Dün sabah Kınalıada vapuru Yalovaya gitmek üzere Adalar iskelesinden hareket ederken, Samatyada Kuleler sokağında 21 numaralı evde oturan Hristo kızı 22 yaşında Sofianın sağ eli iki vapur arasına sıkışmış ve ezilmiştir. Yaralı Sofia Sen Jorj hastanesine kaldırılmıştır.
Yeni Sabah, 3 Ağustos 1940, Cumartesi
Şehrimizdeki ilk mekteplerde yeni ders yılı hazırlıklarına başlanılmıstır. Belediye reisliği de tamire muhtaç mektepler meyanında Buyükada ilk mektep binasını 1049 lira, Beylerbeyi 27 inci ilk okul binasını 2558 lira, Üsküdar 22 inci ilk okulu 666 lira ve Üsküdar 48 inci ilk mektebi de 1751 lira sarfile eylülün ilk haf tasında tamir edecektir.
Son Telgraf, 20 Ağustos 1940, Salı
(…)
Zonguldak limanına kayıtlı Raif kaptanın 2 tonluk motörü Büyükadadan Çınarcığa giderken, Ada önünde Caferin idaresindeki sandala çarparak devirmiş ve sandalda bulunan Cafer, Yorgi, Sofukli etraftan yetişenler tarafından güçlükle kurtarılmışlardır.
Son Telgraf, 23 Ağustos 1940, Cuma
Büyükadada on yaşlarında Zekeriya ve Özdemir isimlerindeki çocuklar rıhtım kenarında balık tutarlarken Yorgi isminde bir çocuk gelerek ikisini de itmiş ve denize düşürmüştür.
Etraftan yetişenler çocukları kurtarmışlardır. Yorgi polis tarafından yakalanarak mahkemeye verilmiştir.
Akşam, 25 Ağustos 1940, Pazar
Hevbeliadada deniz lisesinin birinci sınıfına girmeğe talip olanların imtihanlarının eylülün 5 inci perşembe günü yapılması kararlaştırılmıştır. İmtihanlar yalnız fen bilgisi. matematik ve türkçeden icra olunacaktır.
Son Telgraf, 27 Ağustos 1940, Salı
Zafer bayramı münasebetile yarınki cuma ve öbür günkü cumartesi günü Köprü – Adalar – Anadolu -Yalova hatlarında pazar günleri tarifesinin tatbik olunması kararlaştırılmıştır.
Ayrıca bu 2 günün akşamları saat 24.15 de tekmil Adalara bir ilâve vapur kaldırılacaktır.
Son Telgraf, 29 Ağustos 1940, Perşembe
Yalovanın Çınarcık nahiyesinden Raif Zonguldak limanına bağlı bulunan kendi motörü ile Çınarcığa gitmekte iken Caferin sandalına çarparak sandalı devirmiş ve içindeki Yorgi ile Sofukli ve sandalcıyı denize dökmüştür. Derhal kazazedeleri motördekiler kurtarılmıştır.
Yeni Sabah, 24 Ağustos 1940, Cumartesi
30 Ağustos Zafer Bayramı münasebetiyle Denizyolları İdaresi Adalar vapur tarifelerinde bazı değişiklikler yapmıştır. Yeni tarifeye göre 30 Ağustos cuma ve cumartesi günü halen mer’iyette bulunan pazar tarifesi tatbik edilecek ve bugünler zarfında köprüden saat 24,15 de Adalara bir ilâve sefer tahrik edilecektir.
Yeni Sabah, 29 Ağustos 1940, Perşembe
Muhterem müşterilerimizin arzularını is’af etmek için bu sene otel ve lokanta Teşrinievvelin 15 şine kadar açık bulundurulacaktır.
Yeni Sabah, 31 Ağustos 1940, Cumartesi
BÜYÜKADA’DA SATILIK ARSA – Nizam ciheti Haskalfa S. No. 16 kısmen bağ ve kısmen yemiş ağaçları havi 55 metre cepheli 2324 murabba metre arsa satılıktır. Telefon: 56 91.
Akşam, 3 Ağustos 1940, Cumartesi
Büyükadada Tepeköyünde futbol meydanı karşısında muhtacı tamir üç oda bir antre maa mutfak elektrik miktarı kâfi bahçe ve kuyuyu havi mobilyesile 8 numaralı hane ucuzca satılıktır.
Akşam, 31 Ağustos 1940, Cumartesi
Vergi borcundan dolayı tahtı hacze alınmış olan Büyükadada Nizam Büyükturda eski bağ namile maruf mahalde C kapı sayılı bahçeli ahşap evin tamamının 19/8/940 pazartesi günü saat 14 de Birinci ihalesi yapılacaktır. İsteklilerin kaza idare hey’etine müracaatları ilân olunur. (6790)
İkdam, 2 Ağustos 1940, Cuma
1 – Bu yıl Deniz Lisesi birinci sınıfa girmeğe istekli okurların müsabaka sınavlarına 5 Eylül 940 Perşembe günü sabah saat dokuzda başlanacaktır
2 – Sınavlar Fen bilgisi “fizik kimya” matematik ve türkçeden yapılacaktır.
3 – Sınava girecek okurların köprüden sabah saat 7,25 de hareket eden vapurla yanlarında siyah mürekkepli kalem ve tersim malzemesi olduğu halde okula gelmeleri. Sınav başladıktan sonra müracaat eden okurların sınava sokulmayacağı alâkadarlara ilân olunur. (7620)
Tan, 25 Ağustos 1940, Pazar
HER AKŞAM GEÇ SAATTE ORKESTRA ŞOVU
VASFİ UÇAROĞLU
Yıldız Oryantal GAMZA ÖZ
İtalyan yıldız şarkıcı
A N G E L A
Ve İsrailli yıldız şarkıcı ETİ
27.7.1966 dan başlayarak ünlü İsrailli şarkıcı
EL KOUBİ MERCEDES
Her Çarşamba ve Pazar indirimli fiyatlarla MATİNE.
Cumartesi ve Pazar’ları Kadıköy iskelesinden Adalar’a
hareket eden 200 kişilik motor.
Şalom, 20 Temmuz 1966, Çarşamba
M A R C K A R Y A N
Orkestra Show: VASFİ UÇAROĞLU
Solistler : BERTRAN ve GÖKÇEN.
Dansöz Oryantal GAMZE ÖZ
Ve TEL-AVİV Televizyonundan görüntülü. ETİ
Şalom, 17 Ağustos 1966, Çarşamba
Yaz sezonu açılışı
Her akşam geç saatte 10 Haziran’da başlamak üzere,
Arjantin Televizyonu’ndan görüntülü
ALDA REGIS
Orkestra Show
Ülkemizde çok iyi bilinen
VASFİ UÇAROĞLU
Ve ARKADAŞLARI
Solistler
BERKAN ve GÖKÇE
Çigan Müziği: MİSAK PERVER
Saat 20-22 arasında TAVERNA MÜZİK
ALİ ERKÖSE KARDEŞLER eşliğinde,
Oyun Havaları ve Şantöz MUALLA MUKADDER
Her Çarşamba ve Pazartesi Müzikal Matine
Her gün öğle yemeği servisi Pazar dâhil indirimli fiyatlar
15 Temmuz Çarşamba Alaturka Gecesi
Rezervasyon Tel: 55.45.69
Şalom, 8 Haziran 1966, Çarşamba
3.8.1966 Çarşamba ALATURKA MÜZİK GECESİ,
Şarkıların Büyük Yıldızı
M E D İ H A D E M İ R K A N
Ve MÜZİSYEN ARKADAŞLARI
Oryantal Dansöz
AFRODİT
Tel-Aviv’in Yıldızı
ETİ
NOT: Rezervasyonlar saat 21’e kadar yapılmalıdır, 21’den sonra yönetim rezervasyonlar ile ilgili sorumluluk almayacaktır. 200 kişilik bir motor Köprü, Kadıköy ve Adalar’dan geçecektir.
Şalom, 3 Ağustos 1966, Çarşamba
X KLÖB Kınalıada
10 Haziran’da başlamak üzere, geç saatte, açık havada
Orkestra Show : VASFİ UÇAROĞLU
Solistler : BERTRAN ve GÖKÇEN.
Arjantin’den yıldız şantöz
ALDA REGIS
NOT – Gün içinde indirimli fiyatlar
Her gün, Pazar dâhil, gruplar için, öğlen yemeği %10 indirimli fiyattan başlayarak.
Her Çarşamba, saat 17-19,30 arasında, kadınlar matinesi, tamamı 6 lira.
Her Pazar, saat 17-20 arasında, müzikli matine.
Servis ücreti yalnızca 7,50 lira. İkinci içki 5 lira.
Şalom, 1 Haziran 1966, Çarşamba
Dev kuruluş programına ek olarak
Genel arzu üzerine Dario Moreno’nun son iki galası 13 ve 14 Ağustosta yapılacaktır.
Rezervasyonlar saat 21 e kadar tutulacak, bu saatten sonra da yöneticiler hiçbir sorumluluk üstlenmeyeceklerdir.
Dario Moreno’nun bu iki galası için, özellikle Adalara, Kadıköy ve Köprüye bir motor tedarik edilecektir.
Marc Aryan’ın 18, 20, 21, 27 ve 28 Ağustosta vereceği sadece 5 temsil için rezervasyonlar başlamıştır.
Rezervasyonlar 55 45 69 numaralı telefona yapılmalıdır.
Şalom, 10 Temmuz 1966, Pazar
Büyükada, Çınar Meydanı No.17 de oturan dâhiliyeci Dr. Yorgo Çiropulos’un etrafında bulunan hastalarından bazıları, romatizma, çeşitli bel ağrıları (lumbago) ve varisten tamamen kurtulduklarını görerek, onu ödüllendirmenin hoş mutluluğunu yaşadılar.
Şalom, 3 Ağustos 1966, Çarşamba
Burgazada Deniz Kulübü, depremzedelere yardım amacıyla, geçtiğimiz cumartesi gecesi bir yardım kampanyası düzenledi.
Meşhur Fransız şarkıcı Anny Berrier bu geceye eşlik etti.
Mağdurlara yapılan yardımın, gecenin büyük bir başarıya ulaşması sonucu çok önemli olduğu anlaşılıyor.
Şalom, 31 Ağustos 1966, Çarşamba
Yayınlanma Tarihi: 12 Ağustos 2025 / Son Güncellenme: 13 Ağustos 2025
Sitemizde sizlere daha iyi hizmet verebilmek, güvenlik ve sizi tanımak adına çerezler kullanmaktayız, detayları öğrenmek için buraya tıklayabilirsiniz.
Gizlilik Politikanızı ve KVKK Aydınlatma metnini okumak için buraya tıklayınız.
Eğer sitede gezinmeye devam edersiniz politikamızı onaylamış sayılacaksınız.