Cumartesi, 02 Ocak 2021 13:09

Travmatik alan yarışmaya açıldı

Ögeyi değerlendirin
(0 oy)

İBB, bir yarışmayla, Büyükada Fayton meydanı olarak bilinen alanı düzenlemek istemektedir. BU amaçla 19 Aralık’ta Büyükada Fayton Meydanı Kentsel Tasarım Yarışma Katılım Süreci Bilgilendirme toplantısı  Zoom üzerinden çevrim içi olarak gerçekleştirilmiş ve Konkur İstanbul’un Youtube kanalı üzerinden yayımlanmıştır

Bu dünyanın ileri demokrasilerinde proje elde etmek için sık başvurulan bir yöntemdir. Danışılan kitlenin hayatına yön verecek konularda söz sahibi olması elbette arzulanan bir şeydir. Bizim Adalar Sanatçı İnisiyatifi olarak, İBB Şehir planlamayla, gerek adada yaptığımız yüz yüze görüşme ve gerekse iade-i ziyaret olarak yaptığımız on-line toplantıda itirazımız, yıllara dayanan bir süreçte ada nüfusunun travmatik bir değişime uğraması sebebiyle, kültürel bir dünya mirası olarak gördüğümüz Adalar’ın tek temsilcisi olarak, sadece şu an adalarda yaşayan popülasyonun muhatap alınması hususunda bir görüş ayrılığıydı.

İkinci husus ise Adalar’ın geleceğini ilgilendiren stratejik planda, Adalar’ın bu kültürel dünya mirası üzerine inşa edilerek, dünya ile bağlarını kuracak bir sanat destinasyonu olarak konumlandırılması ve planlamanın ve yatırımların bu veçhile ile yapılmasıdır.

Bu stratejik planlamanın olmazsa olmaz koşulları kültürel mirasın muhafazası, yavaş şehir olan özelliklerinin muhafazası ve Adayı İstanbul’dan ve dünyanın diğer benzeri adalarından farklı kılan orijinal ve otantik özellikleriyle muhafazasıdır.  Bunun yanında tabii olan güzelliklerinin, orman ve sahil peyzajının dokunulmadan muhafazasıdır.

2020 Şubat ayında tertip ettiğimiz ‘Sanat Adası’ programlarında Habitus Mimarlık Y. Mimar Pınar Bayraktar ve Simge Balcı’nın sunmuş olduğu çarşı merkezli bir daire içinde kalan alanın araçlardan arındırılmasıyla oluşturulabilecek sanat merkezli düzenlemesi de bu temel kavram ve prensiplerle tasarlanmıştı.

Adalar Sanatçı İnisiyatifi’nin ilk faaliyetlerinden biri olan ‘Ada Buluşmaları’ en genç üyeleriyle bu alanı çevreleyen kahvelerde sergiler yaparak sanatın demokratikleşmesine hizmet etmenin yanı sıra, yıllar içinde çöküntü alanı haline gelen Fayton Meydanı olarak anılan Kilise Meydanına kamuoyunun dikkatini çekmekti.

Yine Sanat Adası proje alanı içinde kalan çarşı ve kilise çevresiyle ilgili Ahmet Tanrıverdi ile sözlü tarih çalışmaları yaptık. Bu çalışmaları tartışmalar derinleştikçe gündemli olarak kamuoyuyla tekrar paylaşacağız.

Meydana hakim olan Panayia Kilisesi yapım tarihi kesin olarak bilinmemekle beraber, 1700’lerin başında ekleriyle bir manastır havasındaydı. Yerleşim bu noktada mezarlıkla bitiyor, iskele ise bugünkü belediye binasının önünde yer alıyordu.

Panayia Kilisesi 1871 yılında inziva odalarının yeniden yapımıyla, hemen hemen bugünkü görünümünü almıştır.

1926 yılında ise fayton meydanı denilen bostana bakan kilisenin sağ duvarı Lozan anlaşmasının 42. Maddesinin korumacı içeriğine rağmen yıktırılarak kilisede tenkisata gidilmiş, aynı anda Aşağı Macar Meydanı’na (Saat Kulesi Meydanı) bakan Aya Yani kilisesi ise külliyen yıkılmıştır.

1955 yılı 6-7 Eylül'de ise dışarıdan Adaya getirilen Karamürselliler Panayia kilisesini ateşe verdiler ise de Sırbistan göçmeni Türk İlhami yangını söndürmüş, izleri bugün halen kadınlar balkonunda izlenebilmektedir.

Hala Hatirliyorum, Büyükada - Akillas Millas / Adalar Müzesi Youtube Kanalı

2019 kışına girerken, merkezi kararlarla girişilen hayvan telefatıyla, arabacılar meydanı boşaltıldı.

Geçmişin travmaları tüm adanın genetik hafızasını meşgul ederken Adalar Belediyesi, Panayia Kilisesi arkasındaki en eski mezarlık ve bostan, daha sonra arabacılar alanını yazlık sinemaya çevirerek, bu alanda halkı ‘eğlenmeye’ çağırmıştır.

Şimdilerde ise Ada’nın akülü araçları için ana durak olarak kullanılan bu alanın tanzimi konusunu İBB bir problem olarak önüne çekmiş görünüyor.

İBB Şehir Planlama ile yapılan ve kayda alınan toplantılarda da bu konuları gündeme getirdiğimiz için aynı zamanda gündemi oluşturmakta katkılarımız olduğunu düşünüyoruz.

İlk adım olarak ankete katılarak, oylarınızı ‘Mekansal hafıza, kültürel miras ve tarihi doku’dan yana kullanmanız, başlangıç olarak tartışmaları olması gereken eksene oturacaktır. Böylece bu tartışma sürecinde Adalar Sanatçı İnisiyatifi tartışmalara ve çalışma sürecine zengin bir katkı sunabilecektir.

Son değişiklik Cumartesi, 02 Ocak 2021 23:48

Son ekleyen Mahmut Nüvit Doksatlı

Yorum yapmak için oturum açın